Yii2 WordPress Web dasturlash Video dars Shaxsiy rivojlanish Sayt tayyorlash Qanday qilib Laravel Internetda pul ishlash Ingliz tili grammatikasi Ingliz tili IELTS

Infinitiv (Infinitive)

Infinitiv (Infinitive)

Infinitiv – bu fe’lning shaxssiz, hech qanday zamon, shaxs yoki maylda tuslanmagan, hech qanday qo’shimchalar qo’shilmagan sof shaklidir.

Ingliz tilidagi infinitiv haqida gapirishdan avval grammatikadagi infinitiv tushunchasini o’zbek tilida ko’rib chiqamiz.

Infinitiv – bu eng birinchi o’rinda fe’l degani.

O’zbek tilida biror fe’lni misol qilib olaylik. Masalan, «ishlamoq» fe’li. Bu yerda fe’l infinitiv (sof, toza, tuslanmagan) holatda ishlatilayapti. Agar biz «Men kecha ishladim» desak, bunda endi «ishladim» so’zi infinitiv fe’l hisoblanmaydi. Chunki u ham zamonda (o’tgan zamon), ham shaxs-sonda (birinchi shaxs, birlik) tuslangan. «Ular ishlashadi«, «Biz ishlagan edik» yoki «Siz ishlayapsizmi?» gaplaridagi fe’lning birortasi ham infinitiv holatda emas. Ular yoki zamon, yoki shaxs-son, yoki hammasida tuslangandir. Bu fe’llarning infinitiv shakli «ishlamoq» so’zi bo’lib qoladi.

Ingliz tilida ham, huddi o’zbek tilida bo’lgani kabi, fe’llarning zamon, shaxs-son, maylda tuslangan va tuslanmagan (infinitiv) shakli bo’ladi. Ingliz tilida fe’lning infinitiv shaklda yoki bunday shaklda emas ekanligini asosan fe’lga qo’shilgan qo’shimchalar hamda fe’l o’zagining o’zgarganligi orqali bilib olishimiz mumkin.

Ingliz tilida infinitiv fe’l ikki hil bo’ladi: «TO» yuklamasi oladigan va «TO» yuklamasisiz ishlatiladigan infinitiv fe’llar. Masalan, «work» so’zining o’zi ham, fe’lning yuklama bilan «to work» bo’lib kelishi ham infinitiv shakl hisoblanadi.

Ingliz tilida infinitiv shakldagi fe’lning qachon «to» yuklamasi bilan, qachon yuklamasiz ishlatishning alohida qoidalari mavjud. Asosan, infinitiv quidagi hollarda «to» yuklamasi bilan birga ishlatiladi:

  • Maxsus fe’llardan keyin kelganda (masalan, want, desire, hope, remember, va h.k.);
  • Murakkab to’ldiruvchili fe’llardan keyin kelganda. Maslan, «I want you to come home» degan gapda «come» fe’li murakkab to’ldiruvchili fe’l «want you» dan keyin kelgan holatda o’zidan oldin «to» yuklamasini olayapti;
  • Sifatlardan keyin.

Ingliz tilidagi infinitiv fe’llar o’zbek tiliga «-moq» qo’shimchasi orqali tarjima qilinadi. Maqsadni ifodalagan infinitiv fe’llar «-moqlik uchun» deb ham tarjima qilinishi mumkin. Masalan:

We came here to help you – Biz bu yerga sizga yordam bermoqlik uchun keldik.

Yuqorida yozganlarim infinitiv fe’llar haqidagi eng tor qamrovli tushuncha hisoblanadi. Bu yerda fe’lning asosiy jihatlarinigina yoritganman, chuqurlashtirib o’rganilganda esa infinitiv mavzusida tushunib olishimiz kerak bo’lgan muhim jihatlar juda ko’p. Savollaringiz bo’lsa, ularga javob berishdan har doim xursandman!

Infinitiv (Infinitive)” maqolasida 16 fikr

  1. Mohinur

    Assalomu alaykum, Sizga 2 ta savolim bor edi. Hozir man abituriyentman, nasib etsa universitetning ingliz tili filogiya fakultetiga topshirmoqchiman. Biz bilamizki, ba’ziso’zlardan keyin infinitvlar To yuklamasi bilan, ba’zilari esa To yuklamasisiz ishlatiladi. Ularni ro’yhati bor ekan. Savolim shuki, ularni yod olish shartmi? Testda shunday savol ham kelishi mumkinmi?
    2-savolim. man 10 oy ingliz tilini o’rgatadigan kursga bordim, Ungacha umuman ingliz tilini bilmas edim, hozir u yerga bormayapman, chunki u yerda ingliz tili grammatikasi universitetga kirishga yetarli darajada o’rgatilmaydi. Ya’ni u ingliz tili o’rgatiladigan kurs, abituriyentlar tayyorlaydigan emas. Hozir qolganini uyda mustaqil tayyorlanyapman, repititorga hozir bora olmayman, bahordan alohida repititor topmoqchiman, Sizga savolim hozir asosan qaysi mavzularga ko’proq e’tibor qaratay, qaysi kitoblardan foydalanay? Javob uchun avvaldan rahmat

    Javob berish

    1. Azamat Xodjakov

      1-javob. Ro’yxat bor, ularni yodlash juda foydali. Testlarda aynan mana shu tomonlama ham bilimingiz sinaladi. TO yoki TO yuklamasisiz kelish holatlari deyarli barcha test variantlarida kamida 1 ta savoldan bor. Maslahatim, albatta yodlang.
      2-javob. Agar abituriyent bo’lsangiz til o’rgatish markazlariga yoki shunga o’xshash xususiy tadbirkorlik nuqtalariga murojaat qilmasligingizni maslahat beraman. Imkon qadar abituriyentlar tayyorlash uchun yo’naltirilgan, o’qituvchining uyida yoki alohida joyida o’tiladigan darslarga borishingiz juda muhim. Kursga emas repetitorga boring. Kitoblarga kelsak, quyidagi kitoblarni topib o’qing, ularni mustaqil o’rgansa ham bo’ladi:
      1. Raymond Murphy, «Essential grammar in use» (bu kitobning video darslari saytimda bor, har bir darsini o’zbek tilida tushuntirib berganman. Yuklab olib, video asosida o’rganing!)
      2. Raymond Murphy, «English grammar in use» (bu ikkinchi bosqichdagi kitob, uning ham darslarini video shaklida tushuntirish niyatim bor).
      3. English Vocabulary in Use (elementary) – so’z yodlashingiz uchun kerak.
      4. English vocabulary in use (pre-intermediate and intermediate) – ikkinchi bosqichdagi so’z yodlash kitobi.
      5. English vocabulary in use (advanced) – yuqori bosqichdagi so’z yodlash kitobi.
      6. Worksheets – grammatik mavzular asosidagi mashqlar to’plami.
      Yuqoridagi barcha kitoblarni sotuvda topishingiz mumkin. Ular asosida o’rganing, qanday savolingiz bo’lsa saytga yozib qo’ying, albatta javob qaytaraman. Ingliz tilini saytim orqali o’rganing!

      Javob berish

  2. jamshid

    Azamat aka men xudo hohlasa TXVU ga topshirmoqchiman.1 yil tayyorlansam kira olarmikanman.hozir 2kursman kollijda.iloji borich qanaqa kitoblarni 6qishni tavsiya etasiz.javob uchun rahmat

    Javob berish

    1. Azamat Xodjakov

      Nechata fandan tayyorlanishingiz kerakligini bilmayman, ammo agar ingliz tili haqida so’rayotgan bo’lsangiz bir yil tayyorlanish yetarli bo’lishi mumkin. Muhimi yaxshi o’qituvchi topishingiz kerak. Kitoblar repetitoringizga bog’liq, test yechishga oid kitoblar qancha ko’p bo’lsa, shuncha yaxshi. Men o’quvchilarimga yuqorida Mohinurga yozgan kitoblarimdan foydalanib dars o’taman.

      Javob berish

  3. Mohinur

    Man hozir Murfhy bilan birga Gafforov darsligini ham o’qiyapman. Faqat bu kitob juda murakkablashib ketganday tuyilyapti

    Javob berish

    1. Azamat Xodjakov

      Tushunmagan mavzularingizni o’qituvchingizdan so’rang, yoki saytimda tegishli mavzu ostida yozib qoldiring.

      Javob berish

  4. kdsEDmoNDkds

    assalomu alaykum Azamat aka salom sayt ishlari bilan charchamayabsizmi mni bir illtimosim bor edi agar iloji bo’lsa Worksheets shu kitob sizda bo’lsa saytizga joylasez

    Javob berish

  5. Ural

    Ingliz tilida ikkita infnitiv ishlatilishi numkinmi maslan
    «I want to try to do it» holatda ishlatiladimi

    to jadvlda kursatilmagan fellarni to bilan ishlatsa bo’ladimi?
    sizda vidio darsliklaringiz bormi infnitiv va gerun haqida agar bo’lsa Nero-1994@inbox.ru
    pochtaga tashlab yuborsangiz iltimos
    oldindan rahmat!!!

    Javob berish

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan